قند خون نرمال در سنین مختلف متفاوت است. قند خون نرمال یا همان سطح متعادل گلوکز خون، یکی از کلیدیترین شاخصهای سلامتی بدن است. در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا به بررسی میزان نرمال قند خون در سنین مختلف بپردازیم.
قند خون در سنین مختلف چه اندازه متفاوت است؟
میزان قند خون نرمال در سنین مختلف تنها به سن افراد وابسته نیست، بلکه علاوه بر سن، وضعیت سلامتی فرد نیز تا حد زیادی در تفاوت میزان قند خون افراد مختلف با یکدیگر موثر است. آگاهی از میزان قند خون متناسب با هر سن میتواند به ما در پیشگیری از بسیاری از بیماریها کمک کند.
قند خون نرمال در سنین نوزادی؛ از کاهش موقتی قند خون تا پایداری آن
قند خون نرمال در نوزادان معمولاً عددی بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) است. نوزادان به دلیل مصرف شیر مادر یا شیر خشک، قند خون نسبتاً پایداری دارند. ممکن است نوزادان تازه متولد شده تا چند ساعت پس از تولد و به دلیل تغییرات سریع متابولیسم، نوعی کاهش موقتی قند خون را تجربه کنند، اما این وضعیت به سرعت بهبود مییابد. از آنجا که قند خون نرمال در سنین مختلف با هم متفاوت است، آیا میان قند خون نرمال کودکان با نوزادان تفاوت چشمگیری وجود دارد؟
قند خون نرمال در کودکان و تاثیر تغییرات فیزیولوژیک بر قند خون
قند خون نرمال کودکان (۱ تا ۱۲ سالگی) مشابه بزرگسالان است. با این تفاوت که تغییرات فیزیولوژیکی و نیازهای غذایی متفاوت کودکان با بزرگسالان باعث میشود که توجه بیشتری به محدوده نرمال قند خون در کودکان کنیم. قند خون نرمال کودکان بین ۷۰ تا ۱۵۰ mg/dL است. در کودکان ۵ تا ۱۱ سال، مقدار قند خون ناشتا و قبل از غذا بین ۹۰ تا ۱۸۰ mg/dL گزارش میشود.
نیازی نیست که کودکان مانند بزرگسالان به صورت مداوم یا چکاپ متوالی از میزان قند خون خود مطلع شوند بلکه تنها اندازهگیری منظم قند خون در کودکان دارای بیماریهای خاص به ویژه کودکان مبتلا به دیابت کفایت میکند. اما در ادامه خواهیم دید که قند خون نرمال در سنین مختلف و از کودکان تا نوجوانان تا چه اندازه متفاوت خواهد بود؟
نوسانات هورمونی بر قند خون نرمال در نوجوانان موثر است؟
صحبت از دوران بلوغ و نوجوانی (۱۲ تا ۱۸ سالگی) که به میان میآید، اولین نکتهای که در رابطه با سلامتی آنها به چشم میخورد، نقش مهم و موثر نوسانات هورمونی است. تغییرات هورمونی و رشد سریع بدن در نوجوانی، نیازهای غذایی این سن را با بزرگسالان متمایز میکند. میزان قند خون ناشتا در نوجوانان بین ۷۰ تا ۱۵۰ mg/dL است. این مقدار بعد از صرف غذا بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ mg/dL متغیر است.
داشتن سبک زندگی سالم از جمله تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم در نوجوانی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که بی تحرکی و مصرف مداوم غذاهای مضر به ویژه فستفودها دلیل اصلی پایهریزی شروع دیابت در نوجوانی است. بنابراین نوجوانی بهترین سن پیشگیری از نوسانات غیر عادی قند خون به شمار میرود. قند خون نرمال در سنین مختلف به همین دوره ختم نمیشود، پس بهتر است به سراغ یکی از مهمترین دورههای سنی بررسی قند خون بدن یعنی بزرگسالی برویم.
سبک زندگی سالم و ثبات قند خون نرمال در بزرگسالان
با بالا رفتن سن و عبور از مرز جوانی، سلامتی به ویژه پیشگیری از بیماریهای دیابت که خود زمینه بسیاری از بیماریهای خطرناک دیگر هستند اهمیت بیشتری پیدا میکند. محدوده نرمال قند خون ناشتا در بزرگسالان معمولاً بین ۷۰ تا ۱۰۰ mg/dL است. اما پس از صرف غذا، این میزان ممکن است تا ۱۴۰ و گاها بسته به نوع خوراکی مصرفی تا ۱۸۰ mg/dL نیز افزایش یابد.
کنترل قند خون در بزرگسالی اهمیت ویژهای دارد به همین دلیل بیشتر پزشکان تغذیه از ترکیب تغذیه مناسب به همراه ورزش منظم و همچنین پرهیز از استرسهای بی مورد برای ثبات قند خون نرمال بزرگسالان استفاده میکنند. برای مثال، منع مصرف زیاد شکر و کربوهیدراتهای ساده یکی از توصیههای اصلی و پر تکرار متخصصان تغذیه است. چرا که به همین سادگی و با تداوم تغذیه ناسالم در بزرگسالی میتوانیم زمینه ابتلا به خطراتی همچون نوسانات قند خون و افزایش خطر دیابت نوع ۲ را در خود افزایش دهیم.
قند خون نرمال در سالمندی؛ سالمندان در خطر افزایش قند خون قرار دارند؟
هرچه سن انسان افزایش پیدا میکند، سوخت و ساز و متابولیسم بدن کمتر میشود. از طرفی با کاهش سوخت و ساز بدن و همچنین کمتر شدن حساسیت بدن به انسولین، احتمال افزایش یافتن قند خون بیشتر است. این مساله دلیل اصلی نوسانات قند خون سالمندان است.
بنابراین حتی با وجود تفاوت قند خون نرمال در سنین مختلف به ویژه میانسالی، اما لازم است اگر افراد سالمند در اطراف شما و چه در نزدیکی و چه کمی دور از شما زندگی میکنند، مراقب قند خون آنها باشید و بسته به توصیه پزشک، چکاپ ماهانه قند خون یا سالانه آن را، اولویت برنامه زندگی آنها در نظر بگیرید. علاوه بر این، سالمندان نیز قادر هستند قند خون خود را با رعایت سبک زندگی سالم از جمله تغذیه سالم و ورزش منظم در حدی معمول و نرمال نگه دارند.
اندازهگیری منظم قند خون و تاثیر آن در بهبود سطح قند خون نرمال در سنین مختلف
یکی از راههای بهبود سطح قند خون نرمال در سنین مختلف، اندازهگیری منظم قند خون به ویژه در مبتلایان به بیماری خاص یا دیابت است. اندازهگیری منظم قند خون به فرد کمک میکند تا در صورت ابتلا به قند خون غیر نرمال و با تشخیص زودهنگام مشکلات قند خون، از بروز بیماریهای مختلف پیشگیری کند.
علائم اولیه نوسانات قند خون عبارتند از:
● خستگی مفرط
● تشنگی زیاد
● تکرر ادرار
● کاهش یا افزایش ناگهانی وزن
تغذیه و اثر آن بر سطح قند خون
تغذیه مناسب، قند خون نرمال در سنین مختلف را به دنبال دارد. برای مثال، فردی که در سبد غذایی روزانه یا هفتگی خود بیش از اندازه کربوهیدراتها و قندهای ساده مانند شکر سفید، شیرینیها و نوشابههای گازدار مصرف میکند، با احتمال بیشتری به نوسانات قند خون دچار خواهد شد.
از سوی دیگر افرادی که کربوهیدراتهای پیچیده از جمله نان سبوسدار، برنج قهوهای و سبزیجات را در سبد خوراکی روزانه خود جا میدهند به حفظ سطح قند خون پایدار بدن خود کمک میکنند. بنابراین برای کاهش نوسانات قند خون بدن و بهرهمندی از قند خون نرمال، مواد مغذی از جمله پروتئینها و چربیهای سالم نیز باید بخشی از رژیم غذایی شما باشند. این مواد باعث میشوند تا جذب گلوکز به آهستگی انجام شود و سطح قند خون پایدار بماند.
کنترل قند خون با فعالیت بدنی
فعالیت بدنی منظم یکی از موثرترین و البته سادهترین راههای موجود برای کنترل قند خون ودستیابی به قند خون نرمال در سنین مختلف است. ورزش منظم علاوه بر اینکه با کنترل حساسیت به انسولین، همچنین باعث مصرف موثر گلوکز توسط سلولهای بدن میشود.
اما انجام چه نوع ورزشهایی در ثبات قند خون نرمال موثر است؟
● پیادهروی
● دوچرخهسواری
● شنا
● ورزشهای مقاومتی مانند وزنهبرداری
برای کنترل قند خون لازم است حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در روز انجام دهید.
برای رسیدن به قند خون نرمال، به استرسها پایان دهید
استرس مزمن نه تنها زمینهساز انواع اضطراب و آسیبهای روانی در فرد است، بلکه میتواند ثبات قند خون بدن را بر هم زند و قند خون نرمال در سنین مختلف را تحت تاثیر خود قرار دهد. هورمونهای مرتبط با استرس از جمله کورتیزول، سطح قند خون را افزایش میدهند. بنابراین نیاز است فرد مضطرب با استرس خود مقابله کند. چطور؟
روشهای ساده مدیریت و کنترل استرس عبارتند از:
● مدیتیشن
● یوگا
● تمرینات تنفس
تمامی این تمرینات میتوانند به کاهش سطح استرس و در نتیجه کنترل بهتر قند خون بدن شما کمک کنند. خواب کافی و با کیفیت نیز نقش مهمی در مدیریت استرس و حفظ سطح قند خون نرمال دارد.
کنترل قند خون نرمال در سنین مختلف با دارو درمانی
دارو درمانی برای کنترل قند خون نرمال در سنین مختلف و از همان آغاز نوزادی و کودکی به کار میرود. این اتفاق در نوزادان و کودکان یا بزرگسالان و سالمندان مبتلا به دیابت رایجتر است. چرا که قند خون غیر نرمال تنها با مصرف قرص و در اکثر موارد با تزریق انسولین امکانپذیر است. بنابراین بهتر است پیش از ابتلا به انواع بیماریهای مرتبط با قند خون به ویژه دیابت، سبک زندگی سالم را شروع کنیم.
جمعبندی
قند خون نرمال در سنین مختلف تحت موارد مختلفی از جمله سابقه خانوادگی (ژنتیک)، تغذیه و میزان فعالیت بدنی فرد و همچنین بیماریهای زمینهای فرد قرار دارد. در این مطلب به بررسی سطح نرمال قند خون در سنین مختلف از نوزادی تا میانسالی پرداختیم.
